RSS

Истражување на јавното мислење кај Ромите за парламентарните избори 2014

Во ова истражување се прикажани резултатите од испитувањето на јавното мислење, кое го спроведе Ромалитико. Истражувањето се состоеше од испитување на јавното мислење, преку интернет анкета со прашања поврзани за парламентарните избори и довербата во ромските политички партии. Испитувањето на јавното мислење е направено преку online анкета во периодот 14 ноември – 18 април 2014 г. на примерок од 350 испитаници.

Интернет (онлајн)  анкетирањето претставува еден од најновите и најмодерните истражувачки алатки за јавното мнение. Анкетите го испитуваат мнението на различни теми во зависност на темата и интересот на истражувањата. Најчесто овие анкети го истражуваат мнението за здравство, економија и политика за да генерира различна дескриптивна и  каузална статистика.

Ромалитико за прв пат спроведе онлајн анкета за да го испита јавното мислење на Ромите во Република Македонија за ромските политички партии и нивното досегашно дејствување. Примарна цел на оваа анкета е да го увиди мислењето на ромската средна класа, бидејќи токму оваа група е двигател на промените во општеството  и помалу подложна на изборни манипулации . . Првичната претпоставка, која се базира на веќе претходни истражувања  (Ncube, 2011); (Dunlap, 2008), беше дека токму онаа популација што има пристап до интерент всушност ја претставува т.н ромска средна класа. Ромалитико со ова истражување внесе нова димензија во политичката состојба на ромскиот електорат кои се од заедничка важност за јавноста и ромските политички партии. Анализирањето на овие резултати исто така има за цел да произведи дебата и фокус на партиите и нивното очекување во следните парламентарни избори

Методологија

Ромалитико методолошки предвиде таргет популација од 500 луѓе со над 18 години (поради граѓанското право на глас), корисници на социјалната мрежа Facebook. Во процесот на избирањето на популацијата, Ромалитико ја избра групата Млади правници Роми како група на активни корисници Роми коишто дебатираат за политиките на Ромите во Република Македонија. Врз основа на популацијата, целта на Ромалитико беше да го спроведи ова истражување врз основа на случаен примерок од 350 испитанци, при што беше запазена половата рамноправност. Случајниот избор на испитаниците се изработи на Microsoft Excel каде што на секој член од датабазата му се додели соодветната веројатност (функција на Excel random), при што беа избрани првите 350 луѓе со највисока веројатност. Во пресрет на ограничувањата што овој вид на истражувања ги предвидува, Ромалитико го изработи ова истражување со помош науслугите на GoogleForm со единствен линк од рандомизираниот примерок на испитаници. Со оглед на фактот дека овој вид на истражување е претставен за прв пат за ромскиот електорат, Ромалитико исто така наиде на ограничување во одзивот и доставата на анкетите.

Од примерок со 350 испитаници, 114 испитаници одговорија на анкетата. Податоците се со веројатнос на точност од 95% и со маргина на грешка од +/- 2.68%.  Релативната стапка на одговореност  од 32% (response rate) се должи на тоа што ваков тип на анкети за прв пат се спороведени на примерок на ромска популација; луѓето имаат одбивност  да одговараат за политички прашања; како и некои луѓе мислат дека им се нарушува нивната анонимност. Со оглед на репрезентативниот примерок, одзивот е релативно среден и генерира заклучоци врз основа на мал број испитаници од вкупната популација. Сепак овој вид на истражување е неодамна воведен во употреба и може да предизвика ново мерило за различни теми во ромската заедница во Република Македонија.

Оваа анкета за прв пат вклучи специфицирани прашања за ромски политички партии и нивно евалуирање односно рангирање. Анкета содржи 3 дела,заедно со демографските прашања. Анкетата беше анонимна и анализата на овие податоци се одвиваше на транспарентен начин.

demogravski

Табела 1: Демографски карактеристики на испитаниците

Горенаведената табела детално ги опишува демографските карактеристики на испитаниците. Во демографскиот дел беа вклучени прашања за пол, степен на образование и возраст на испитаникот. Овие информации беа од голема помош при генерирањето на суштинската статистика во утврдувањето на фактори кои влијаат или имаат значење во генерирањето на статистичките заклучоци. Од табелата може да се забележи дека 70% од испитаниците се од машкиот пол, наспроти 30% од женскит пол при штп дека голем дел од испитаниците се со високо и средно образование. Од возрасните групи, испитаниците се претежно на возраст од 18 -29 години (околу 60%). Демографските карактеристики на испитаниците укажуваат дека голем дел од младите со средно и високо образование покажуваат интерест за политичките процеси во Македонија.

Вториот дел вклучува општи прашања за интересот на испитаниците за политика, довербата во степенот на демократија и институциите во државата; како и нивните ставови  за вреднување на правото на глас и влијанието врз општите политички процеси. Целта на овие прашања е да генерираат одговори за општото познавање и евалуирање на политичкиот систем на Република Македонија. Овие прашања исто така го прикажуваат нивото на вклученост и ангажираност во политиката на испитаниците.

Третиот дел од оваа анкета вклучува специфични прашања за ромските политички партии и нивното досегашно дејстувување. Во оваа анкета, испитаниците имаа можност да ја оценат работата на неколку ромски политички партии во скала од 1 до 5 (1 – најмалку; 5 – најмногу), како и да да ги оценат ромските лидери. Ова истражување исто така го испитуваше влијанието на различните фактори кои влијаат во одлуката за гласање на испитаниците и глвната причина за изборниот одзив на гласачите Роми. Крајот на оваа анкета го вклучува прашањето за избор на политичка партија за престојните парламентарни избори. Целта на овој дел на прашања беше да се испита и евалуира мнението за ромските партии, нивното дејствување и доверба. Овие прашања го генерираа круцијалниот дел за оваа анализа.

Резултати

Првото прашање од истражувањето се однесува на интересот на испитаниците за политика (Наведени опции: Воопшто не се интересирам, Малку се интересирам, Делумно се интересирам и Многу се интересирам). Според одговорите на испитаниците може да се воочи дека 48% делумно се интересираат за политика, додека пак 30% одговориле дека многу се интересираат за политика. За истото прашање 17% се истакнале дека малку се интересираат за политика, додека пак 5% од испитаниците одговориле дека воопшто не се интересираат за политика. Според овие резултати од 114 испитаници Роми, може да се заклучи дека ромите делумно се интересираат за политика со 48% а само 5% одговориле дека воопшто не ги интересира политика. Следниот график ги проектира статистичките резултатите визуелно.

 

 kolku se interesirate za politika

 График 1: Колку се интересирате за политика

Второто прашање од истражувањето е: Колку сте задоволни од степенот на демократија? (Наведени опции: Воопшто не се интересирам, Малку се интересирам, Делумно се интересирам и Многу се интересирам). Резултатите од ова прашање укажуваат на делумна доверба во демократијата на Република Македонија со 47%, додека 26% одговориле дека малку веруваат во демократијата во државата додека пак, 18% одговориле дека воопшто немаат доверба во демократијата на државата. Според одговорите на испитаниците 3% одговориле дека не знаат за степенот на демократија а само 6% одговориле за опцијата за целосна доверба на степенот на демократија во државата. За истото прашање може да се заклучи дека поголем дел од испитаниците делумно имаат доверба во степенот на демократија во државата.

demokratija

График 2: Колку сте задоволни од степенот на демократија?

Третото прашање од истражувањето е: Колку верувате во следните институции? (Наведени институции: Парламент, Претседател, Полиција, Медиуми и Судство) (Наведени опции: скала од 1 до 5, 1 најмалку верувам, 2 малку верувам, 3 делумно верувам, 4 многу верувам и 5 најмногу верувам). Според одговорите на 114 испитаници, може да се воочи дека во скала од 1 до 5 испитаниците најмногу одговориле со 3 односно умерена доверба во парламентот додека најмалку одговориле со 5 односно дека најмногу му веруваат на парламентот како институција. За претседателот како институција, најмногу од испитаниците одговориле со 1 или најмалку доверба во претседателот додека пак најмалку одговориле со 5 односно најмногу му веруваат на претседателот како институција. Трета институција е полицијата каде што најголем број на испитаници одговориле со 1 или најмалку доверба во полицијата додека пак најмалку одговориле со 5 или најмногу доверба во полицијата како институција. За истото прашање на доверба за медиумите најмногу од испитаниците одговориле со 1 односно најмалку доверба во медиумите додека пак најмалку од испитаниците одговориле со 5 односно најмногу доверба во медиумите. Последната институција е довербата во судството и најмногу од испитаниците го дале својот глас за 1 или најмалку доверба во судството додека пак најмалку од испитаниците го дале својот глас за 5 или најмногу доверба во судството како институција. Според овие резултати од 114 испитаници Роми, може да се заклучи дека Ромите освен во парламентот со делумна доверба, во дугите институции (претседател, полиција, медиуми и судство) имаат најмалку доверба. Следниот график ги проектира статистичките резултатите визуелно

kolku veruvate vo slednite institucii

График 3: Колку верувате во следните институции?

 Четвртото прашање од истражувањето е: Дали гласавте на последните парламентарни избори? (Наведени опции: Да и Не). Според одговорите на испитаниците може да се воочи дека поголем дел од испитаниците гласале на последните избори со 74%, додека пак 26% одговориле дека не гласале. Според овие резултати од 114 испитаници Роми, може да се заклучи дека Ромите го користат своето граѓанско право на глас и излегуваат на гласање. Следниот график ги илустрира статистичките резултатите визуелно.

dali glasavte na poslednite parlamentarni izbori

График 4: Дали гласавте на последните парламентарни избори?

Петтото прашање од истражувањето е: Дали сметате дека вашиот глас може да направи промена во изборот на идниот Претседател/Премиер во државата? (Наведени опции: Да, Не и Незнам). Резултатите од ова прашање укажуваат дека испитаниците можат да направат промена во изборот на идниот претседател или премиер со 53%, додека пак 31% сметаат дека не можат да направат промена во изборот. За истото прашање 17% одговориле дека не знаат дали можат да направат промена во изборот за претседател или премиер во државата.Од овие резултати може да се заклучи дека Ромите можат да направат промена во изборот на идниот претседател или премиер во државата. Следниот график ги проектира статистичките резултатите визуелно.

dali smetate

График 5: Дали сметате дека вашиот глас може да направи промена во изборот на идниот Претседател/Премиер во државата?

Шесттото прашање од истражувањето е: Колку сметате дека вашиот глас може да влијае на работата на владата во однос на ромските проблеми? (Наведени опции, Многу, Делумно, Малку, Воопшто и Не знам). Според резултатите од ова прашање може да се воочи дека најголем дел од испитаниците одговориле дека многу односно делумно сметаат дека нивниот глас може да влијае во работата на владата во однос на ромските проблеми со 32% додека пак, 20% одговориле дека нивниот глас може малку да влијае во работата на владата во однос на Ромските проблеми. За истото прашање 17% одговориле дека воопшто нивниот глас неможе да влијае во работата на владата во однос на Ромските проблеми и за последната опција не одговорил ниту еден испитаник. Според одговорите може да се заклучи дека Ромите многу односно делумно со нивниот глас може да влијаат во работата на владата во однос на ромските проблеми. Следниот график ги проектира статистичките резултатите визуелно.

 kolku smetate deka vasiot glas

График 6: Колку сметате дека вашиот глас може да влијае на работата на владата во однос на ромските проблеми?

Седмото прашање од истражувањето е: Дали сте член на некоја од политичките партии? (Наведени опции: Да и Не). Резултатите на ова прашање укажуваат дека 54% од испитаниците се дел од некоја политичка партија, додека пак 46% од испитаниците одговориле дека не се дел од политичка партија. Според одговорите на испитаниците може да се заклучи дека поголемиот дел од испитаниците на ова истражување се политички ориентирани односно се дел од политичка партија. Следниот график ги илустрира статистичките резултатите визуелно.

dali ste clen

График 7: Дали сте член на некоја од политичките партии?

Осмото прашање од истражувањето е: Оценета ја работата на ромските политички партии? (Наведени партии: СРМ, ПИР, ПЦЕР, ДПР, ДСР) *Партијата ОПЕ е земена во предвид заедно со ДСР односно ОДСР (Наведени опции: скала од 1 до 5, 1 најмалку, 2 малку, 3 делумно, 4 многу и 5 најмногу вреднување на работата на овие партии). Според резултатите од ова прашање може да се воочи дека просекот на гласовите од испитаниците најмногу ја вреднуваат работата на СРМ со 3.0 односно делумно вреднување на работата на оваа партија, следна од партиите со најголем просек на одговори од страна на испитаниците е ПЦЕР со 1.9 односно малку ја вреднуваат работата на овие партија, со сличен резултат е и ДСР односно 1.8 или малку вреднување на оваа политичка партија, веднаш зад ДСР следува ПИР со 1.7 или малку вреднување на работата на оваа партија. Последна политичка партија од просекот на одговорите од испитаниците е ДПР со 1.5 односно или малку вреднување на работата на оваа партија. Според просекот на сите одговори од испитаниците може да се заклучи дека Ромите најмнгоу ја ценат работата на СРМ, следи ПЦЕР со мала разлика пред ДСР и ПИР. Најмалку од испитаниците ја вреднуваат работата на ДПР. Следниот график ги илустрира статистичките резултатите визуелно.

ocenete ja rabotata

График 8: Оценета ја работата на ромските политички партии?

Деветтото прашање од истражувањето е: Во кој од неведените политичари имате највеќе доверба? (Наведени политичари: Амди Бајрам, Шабан Салиу, Неждет Мустафа, Самка Ибраимоски и Берат Бајрам) (Наведени опции: скала од 1 до 5, 1 најмалку, 2 малку, 3 делумно, 4 многу и 5 најмногу вреднување на работата на овие партии). Според резултатите од ова прашање може да се воочи дека просекот на гласовите од испитаниците најмногу веруваат во Амди Бајрам со 2.83 односно делумна доверба во политичарот, следен од политичарите со најголем просек на одговори од страна на испитаниците е Самка Ибраимоски со 1.95 односно малку доверба во политичарот, по Самка следи Шабан Салиу како политичар со доверба од 1.70 или политичар со малку доверба од испитаниците, веднаш по Шабан Салиу следи Берат Бајрам со 1.63 исто така со малку доверба според просекот на сите одговори од испитаниците и на крај следува Неждет Мустафа со најмал просек од политичарите горенаведени со 1.46. Според просекот на сите одговори од испитаниците може да се заклучи дека Ромите најмногу имаат доверба во Амди Бајрам, следи Самка Ибраимоски, Шабан Салиу, Берат Бајрам и Неждет Мустафа. Следниот график ги илустрира статистичките резултатите визуелно.

vo koj politicar imate

График 9: Во кој од неведените политичари имате највеќе доверба?

Десеттото прашање од истражувањето е: Во кој од следниве домени сметате дека ромските пол.партии треба да го насочат своето делување? (Наведени домени: Здравство, Домување, Образование, Вработување, Инфраструктура, Законодавство и Култура) (Наведени опции: скала од 1 до 5, 1 најмалку, 2 малку, 3 делумно, 4 многу и 5 најмногу вреднување на работата на овие партии). Според резултатите од ова прашање може да се воочи дека просекот на гласовите од испитаниците се концентрирани на сите домени коишто беа претходно наведени. Здравство, Домување, Образование, Вработување, Инфраструктура, Законодавство и Култура се домени во коишто треба партиите да го насочат своето делување. Најмногу од одговорите се насочени кон делување во вработување, следи образование и домување со слична разлика, следи здравство и инфраструктура додека пак на култура и законодавство се сметаат за помалку важни домени за делување на политичките партии. Според овие резултати може да се заклучи дека ромските политички партии треба да го насочат своето делување кон сите горенаведени домени со посебен акцент на вработување, образование и домување, Следниот график ги проектира статистичките резултатите визуелно.

deluvanje1

График 10: Во кој од следниве домени сметате дека ромските пол.партии треба да го насочат своето делување?

Единаесеттото прашање (а) од истражувањето е од затворен тип: Сите ромски политички партии се исти, нема разлика меѓу нив (Наведени опции, Воопшто не се согласувам, делумно се согласувам, се согласувам и потполно се согласувам). Резултатите од ова прашање укажуваат дека 43 испитаници потполно се сложуваат со изјавата, 39 од испитаниците се согласуваат со изјавата, 14 од испитаниците делумно се согласуваат со оваа изјава и 18 испитаници одговориле дека воопшто не се согласуваат со ова изјава. Според одговорите може да се заклучи дека ромите исто ги перцепираат ромските политички партии додека само 18 од испитаниците одговориле дека има разлика помеѓу ромските партиите. Следниот график ги проектира статистичките резултатите визуелно.

 site politicki

График 11a: Сите ромски политички партии се исти, нема разлика меѓу нив

Единаесеттото прашање (б) од истражувањето е од затворен тип: Политичките партии се најдобар начин за застапување на ромските интереси (Наведени опции, Воопшто не се согласувам, делумно се согласувам, се согласувам и потполно се согласувам). Резултатите од ова прашање укажуваат дека 37 испитаници се сложуваат со изјавата, додека пак 35 од испитаниците воопшто не се согласуваат со изјавата, за опциите делумно се согласувам и потполно се согласувам одговориле ист број на испитаници односно 21 испитаник. Според одговорите може да се заклучи дека Ромите се согласуваат дека ромските политички партии се најдобар застапник за ромските интереси но сепак постои мала разлика во опцијата воопшто не се согласувам што исто така поголем број од испитаниците сметаат дека ромските политички партии не се единствени застапници на ромските интереси. Следниот график ги илустрира статистичките резултатите визуелно.

 pol partii zastapuvanje

График 11б: Политичките партии се најдобар начин за застапување на ромските интереси

Дванаесеттото прашање од истражувањето е: Што највеќе влијае врз вашиот избор на политичка партија? (Наведени опции: Политичка партија/план, Медиуми, Досегашни резултати, Финансиски надоместок, Изборна кампања и Лидерот/ определен член од политичка партија). Според резултатите од ова прашање може да се воочи дека најголем број од испитаниците 47 сметаат дека досегашните резултати влијае најмногу врз изборот за политичка партија, следи политичката програма/план со 33 испитаници, лидерот или определен член на партијата следи со 28 испитаници. За истото прашање 4 испитаници сметаат дека изборната кампања влијае врз нивниот избор и на крајот финансиски надоместок и медиуми имаат ист број на испитаници кои одговориле дека тоа е клучен фактор кој влијае во нивниот избор на партија. Според овие резултати може да се заклучи дека досегашните резултати имаат најголемо влијание врз изборот на политичка партија, следат политичка програма/план, лидер или определен член на политичка партија, изборна кампања, медиуми и финансиски надоместок. Следниот график ги проектира статистичките резултатите визуелно.

 sto najveke vlijae

График 12: Што највеќе влијае врз вашиот избор на политичка партија?

Тринаесеттото прашање од истражувањето е: Многу Роми не излегуваат да гласаат за време на изборите, според вас која е главната причина за тоа? (Наведени опции: Незаинтересираност за изборите, индивидуалниот глас не прави разлика, недистиг на политички опции, изборини манипулации и не се регистрирани во изборниот список). Според резултатите од ова прашање може да се воочи дека најголем број од испитаниците 51 сметаат дека незаинтересираноста за изборите е главна причина, следи изборни манипулации со 44 испитаници, не се регистрирани во изборниот список е следна главна причина со 11 испитаници и недостиг на политички опции со 8 испитаници. За истото прашање никој ја нема одбрано опцијата индивидуалниот глас не прави разлика. Според овие резултати може да се заклучи дека главна причина за неизлезеност на изборите е незаинтересираност за изборите, следи изборни манипулации, изборни манипулации, не се регистрирани во изборниот список и недостиг на политички опции. Следниот график ги проектира статистичките резултатите визуелно.

 pricina za glasanje

График 13: Многу Роми не излегуваат да гласаат за време на изборите, според вас која е главната причина за тоа?

Четрнаесеттото прашање од истражувањето е: Доколку утре се одржат парламентарни избори, за кого од долунаведените би го дале вашиот глас? (Наведени опции: СРМ, ПЦЕР, ПИР, ОПЕ, ДПР и ДСР). Според резултатите од ова прашање може да се воочи дека најголем број од испитаниците би гласале за СРМ со 55%, следи ПЦЕР со 20%, ДСР со 15%, ПИР со 5%, ДПР со 4% и ОПЕ со 1%. Според овие резултати може да се заклучи дека СРМ би била најуспешна партија во изборите ако се оджат утре, следи ПЦЕР, ДСР, ПИР, ДПР и ОПЕ. Следниот график ги проектира статистичките резултатите визуелно.

 za kogo bi glasale

График 14: Доколку утре се одржат парламентарни избори, за кого од долунаведените би го дале вашиот глас?

ЗАКЛУЧОК

Врз основа на анкетата може да се воочи дека Ромите се прилично политички активни и делумно се дел од ромските политички партии,  што е показател дека ромската заедница се интересира за политичките процеси кои се случуваат во Република Македонија. Според анкетата на Ромалитико може да се заклучи исто така дека ромската заедница е делумно задоволна од степенот на демократија која владее во Република Македонија. Кога се работи за довербата во институциите анализата покажува дека ромската заедница делумно има доверба во Парламентот, додека во институциите како Претседател,Полиција, Медиуми и Судство може да се види дека имаат најмала доверба од страна на ромската заедница. Анализата укажува дека Ромите го искористуваат своето право на глас што е јасен показател дека се активни учесници во процесот на избирање на нивен претставник на ниво на државата, но и на локално ниво. Ромската заедница е поделена кога се работи дали нивниот глас може да направи разлика тоа покажува дека ромската заедница смета дека нивниот глас и не толку валиден и може да направи измени во избирачкиот процес. Според добиените резултати од анкетата исто така може да се дојде до заклучок дека ромскиот глас може да влијае врз работата на владата кога се работи за ромските проблеми. Највреднувана е работата на СРМ која е дел од коалицијата предводена од ВМРО – ДПМНЕ, втора највреднувана ромска партија е опозициската ПЦЕР, додека трета највреднува ромска политичка партија е ДСР*. Амди Бајрам ужива најголема доверба од страна на испитаците, додека веднаш позади него се наоѓа Самка Ибраимоски, додека трет по доверба е лидерот на ДСР Шабан Салиу. Вработувањето е оценето како најприоритетна област во која што ромските политички треба да го насочат своето работење, веднаш следуваат образованието и домувањето. Поголемиот дел од испитаниците сметаат дека ромските политички партии воопшто не се разликуваат една од друга односно сите партии се исти, интересно е да се согледа поделеноста кога се работи дали партиите се најдобар начин за застапување на ромските интереси. Анкетата покажува дека досегашните резултати на ромските политички партии главно одредуваат за кого ромските граѓани го даваат својот глас, веднаш зад досегашните резултати, следуваат политичката програма/план и лидерот или одреден член на политичката партија. Незаинтересираноста за изборите и изборните манупулации се главни причинители според испитаниците за не излегувањето на големиот број на Роми да го дадат својот глас. Најголем дел од испитаниците доколку утре би се одржале избори би гласале за СРМ, следува ПЦЕР како втора, додека како трета политичка опција според испитаниците би била ДСР.

Според коментарите добиени од поголемиот број на испитаници дојдовме до заклучок дека се потребни вакви анкети со цел да се испита јавното мислење на ромската заедница за ромските политички партии, но и да се анализира и евалуира мислењето на заедницата со цел да се подобри работата на партиите кое ке придонесе кон подобрување на ситуацијата на Ромите во Република Македонија. Во текот на  имплементирање на анкетата тимот на Ромалитико наиде на бариери од типот на : недоволен одзив од страна на испитаниците што може да се објасни со фактот дека е ова е прв пат да се спроведе online анкета како и недоверба за анонимноста за самата анкета; поради недостатокна податоци неможевме да ја дефинираме општата популација и да извлечеме соодветен примерок кој би го претставувале генералното мислење на ромската средна класа; во некои од прашањата изоставуваат опциите “незнам” или “ниту еден одговор” бидејќи примерокот беше мал.

….Во наредниот период ќе следи подетална анализа во однос на истражувањето каде што ќе се анализираат прашањата на вкрстен начин.

Забрането е неовластено објавување, превземање на делови од текстот, репродуцирање и дистрибуција без наведување на изворот на превземање.

КОМЕНТАРИ ДОБИЕНИ ОД СТРАНА НА АНКЕТИРАНИТЕ:

  1. Mongu douro-se So cela da se zajakne svesta(i da deluva informativno),bidejki pogolem del od romskoto nasellenie nemaat pojma za romskite politicki partii, i sekako ne bi ja razbrale anketava(no sekoja cest-ako se napravi i pomegu nasellenieto/koe ne se pismeni i ne se orientirani).
  2. Mi se dopaga.
  3. Kako i da e si ja zacrsiv zadacata a prasansta bea vo red a za moeto mislene kako i da e nema da promeni nisto pozz
  4. Dobar nachin za da se dojde do edno reshenie…
  5. ;)
  6. Dobro e da se sprovedat anketi od vakov tip no koga bi imalo za kogo da se sprovedat. Zatoa sto pogolemiot broj na prasanja ne soodejstvuvaat so karakteristikite na Romskite politicki partii t.e. Romskite partii se partii bez ideja, politicka platforma, proekcija za idni planovi i aktivnosti. Takvite zdruzenija kade sto ima semejno vladeenje, vladeenje na eden covek, covek bez clenstvo ne moze da se narecat partii ili pak opcii koi treba da gi zastapuvaat romskite politicki ili bilo kakvi interesi. Od dosegasnite dolgogodisni rezultati se vide deka poedinci se zbogatile, nivnite deca ziveaat vo luksuz i vozat skapi koli dodeka drugite koga sakaat i kade sakaat gi navreduvaat i gi degradiraat pa i gi ucenuvaat so minimalen nadomestok deka i toa ke mu go prekinat ako ne donese glasovi ili ako ne bide pokoren sluga za vreme na izbori. Duri imase i takvi javni izjavi na den posle izbori ,,Sega jas pobediv pa sto sakaat neka pravat drugite ne me interesira za nikoj, Mene ke mi legnat pak 48 plati”. Vakviot odnos unistuva nekolku generacii, odzema mladosti i covecki godini za koi nikoj ne moze da gi vrati ili pak nadomesti. No toa e surovata vistina za politickite partii i indeferentniot odnos na t.n. lideri vo periodot pomegu ciklusot izbori. I na kraj iako imam uste sto da napisam no da ne ve zamaram bi sakal da zavrsam so naslovot na poznatoto delo na Izabela Fonseca ,,Koga ke umram zakopajte me stoecki zatoa sto cel zivot bev na kolena”. Pozdrav i imajte ubav den Vo delot pod broj 14 morav da zaokruzam nesto inaku ne bi glasal za nikoj. No Dobro bi bilo vo slednive anketi da gi stavite kako izbor i novoformiranata politicka partija ROM
  7. Badijava se machite…
  8. Moeto mislenje e deka vo red e vakviot model na anketiranje OSVEN poslednoto prashanje kade stomoze da se najdete vo situacija nekoj i da ne vi odgovori
  9. Deka treba da se objavat javno i da se prodiskutira okolu rezultatite
  10. Treba da ima sto poveke vakvi anketi,no i istite da se iskoristat maksimalno vo kreiranjeto na vistinata za potrebite i odnosot kon Romite.
  11. Iskreno ovaa inicijativa za mene e od golema kosrist bidejkii nesekoj se slozuva so romskite politički partii pa vaka anonimno bi go iskazale svojot pozitiven ili negativen odgovor vo vrskaa so politikata
  12. Treba da gi ima !!
  13. Kolku i da napravime vakov tip na anketi nisto nema da se promeni graganite na Suto Orizari ponatamu ke bidat manipulirani i ke dozvolme nasata opstna da ja vodat neobrazovan luge,koi ne znaat da go izgovarat zborot KOALICIJA.
  14. Spored mene za da se promeni nessto prvo treba da ja smenime vlasta vo nasata opstina i da dozvolme da ja vodi obrazovana i pismena licnost i veruvam deka so ova ke se porobra mnogu raboti pa duri i siromastijata diskriminacjata.
  15. Pokraj faktot deka mediumite se krajno nezainteresirani za sekojdnevieto i mislenjeto na Romite vakvite anketi mislam deka se dobar pokazatel na Romskoto mnenie.
  16. Сметам дека истражувања/анкети од таков карактер се неопходна основа за да се анализира политичката состојба на Ромите, за да се зголемат стандардите за Политичката состојба на Ромите и за да се испита критичкото мислечње на Ромите.
  17. Не би гласал за ниедна од горенаведените Почитички партии, но ако веќе морав да изберам, избрав најмало зло
  18. Мислам дека само формално постојат вакви анкети но во пракса неможат да ги сменат нашите политичари
  19. Ок се но ништо не менуваат.
  20. Би сакал да знам за чии потреби е анкетава, кој е финансиски подржувач на акетата, зосто се пр
  21. Ubavo e sto postojat vakvi anketi,moze da se zeme vo predvid mislenjeto na Romite za politikata i najvazno od se moze da gi iskazeme nasite stavovi vo vrska so liderite na romskite partii.Jas bi sakala da istaknam deka nikogas ne bi glasala za DSR,bidejki liderot Shaban Saliu e mnogu nekorekten kon Romite i predizvikuva incidenti megju niv,pa duri i samiot toj ucevstvuva vo niv.Eden covek kako nego,”intelektualec” ne bi trebalo fizicki da gi maltretira Romite,a posebno ne zhenite…Sepak toj toa go napravil i poradi toa jas ne mozam da ja dadam doverbata na kukavica kako nego.Pozdrav
  22. Efikasno i brzo dobivanje na realnoto mislenje na Romite bez nikakvo manipuliranje i pocesto treba da se pravat za da rezultatite se iznesat pred javnosta i da se prevzemat merki protiv manipuliranje na glasovite pred glasanjeto.
  23. Ok e
  24. Ne znam.
  25. Super
  26. Pozitivno
  27. Se nadevam deka vakvite israzuvanja ke vrodat so plod i ke im bidat prezentirani na romskite politicki partii, zatoa sto politiarite se zatvoreni vo kancalarii i ne gledaat i ne znaat koi se problemite na Romite ili ne sakaat namerno da gi znaat. No, dobro e sto se pravat vakvi istrazuvanja za da se prezentiraat na javnosta sto ocekuvaat romite od nivnite lideri. Jas vi stojam na raspolaganje za bilo sto da se objavi za romite od nekoi vasi istrazuvanja.
  28. Pozdrav
  29. Супер се!
  30. Site romski partii neka se obidinat
  31. Ok e prodolzete ponatamu
  32. Mislenjata odnapred se dirigiraat od toa kolkava licna korist ima nekoj ako go vrabotile ili ako mu pomognale za nesto pa makar i da se 1000 denari pred izbori a potoa 4 godini nikogo nemozes da najdes za bilo sto da ti treba.Zatoa i sme tamu kaj sto sme mozebi ima nekoj napredok voopsto vo integriranje na Romite vo opstestvoto no toa e mnogu mal cekor duri i nevidliv zatoa sto poradi toj mal cekor diskriminacijata e se pogolema od strana na dominantnoto Makedonsko naselenie.
  33. Pocesto da se anketiraat romite za nivnite sekojdnevni opsti problemi
  34. Odlicno
  35. Smetam deka ova e eden nacin da se vidi kako romite razmisluvaat za politikata vo Makedonija.
  36. Poceto sproveduvanje na takov vid na anketi.
  37. Се надевам дека ќе ги земете во предвид анкетните листи :)
  38. Dobra inicijativa meguota treba da se vidi sto posle toa. Da ne se proizveduva samo toni haroja od razni istrazucanje i se da si bide kako lista na zelbi. Za zal toa do sega e praksa. Veruvam deka ke se najde metod kako vakvite istrazucanje ponatamu ke stanat del od sistemot
  39. Се` додека се за академски цели и истражувања а не се нарачани од трети лица, тогаш се ок.
  40. Одлично од Ваша страна што смогнавте сили за да направите ваква анкета. Се плашам дека не доволно допира Вашата работа до лицата креатори и инплементатори за политиките за Ромите. Можеби на одредени моменти треба да го смените курсот на Вашето делување по одредени теми со што би предизвикале усште поголем авторитет пред се на заедницата, а после и на политичките лидери.Сакам да Ве замолам сите Вас да останете со нозете на земја имајќи во предвид дека 90% од студентите сега се политички полтрони. Ваш сум сојузник во креирање/утврдување на вистинска идеолошка матрица на Ромската заедница. Со Почит.
  41. Ne e loso.
  42. Мислам дека се добра идеја да се има една мала слика за тоа како ние ромите гледаме на политичката сцена и какви се нашите перцепции за истата
  43. Потполно ги поддржувам и оправдувам само под услов јавно да ги истакнат резултатите на анкетата.
  44. Odlicno !!!
  45. Преку е-анкети е многу подобро бидејќи кога се збори на телефон , анкетарот/ка брза со читањето, ништо неможе да се разбере и затоа преку е-анкета е многу подобро, и поефикасно.
  46. Se raduvam sto voopsto nekoj prasuva sto mislat romite od ovie navedeni partii za nikoja ne bi glasal no eve primoran sum za nekogo da odberam bidejki ne moze da izlezam od portalot bez da odberam nekoja partija
  47. Odlicna alatka vo odnos na osoznavanje na javnoto mislenje
  48. Би требало почесто да има вакво или слично анонимно испитување на јавното мислење кај Ромите. За да се види размислувањето на ромската заедница за политичките партии, нивните лидери и членови во однос на нивното функцинорање, делување и придонес за подобрување на политичката состојба и стандардот на живеење кај припадниците на ромската заедница.
  49. SPORED MENE I MOJE LICNO MISLENJE TREBA DA SE OBIDINAT SITE ZAEDNICKI I DA EDNAS POCNAT DA RABOTAT ZA NIVNIOT NAROD ZA ROMITE I NE SAMO NIVEN INTERES
  50. Моето мислење уназад неколку години во однос на аналитика, статистика, анкетирање и сл. се темели на неуспех. Да образложам зошто е тоа така, затоа што сметам дека Ромската заедница во Македонија е исцрпена од филозофии, статистики, и тн. Неколку години уназад се занимаваме со истото и само истот мислам дека нема потреба од анкети и некои сл постапки бидејќи во Македонија кај нашата заедница се знаат недостатоците и што е најбитно по мое мислење неможе да се изгради ниту една природна, реална анкета поради менталитетот кој го поседува нашата заедница. И да завршам јас мислам дека време е дури и сме назад со делување внатре во заедницата т.с делување на улица време е да си ги отстранеме стереотипити као интелектуалци, мудри, најпаметни време е да се спушти егото на високо образовната класа, време е да им се преближиме на најзагрозените на маргинилизираните а такви се сигурно повеќе од 60% време е да покажеме дрскост и да ги променуваме работите кои ни се наметнати со децении уназад…
  51. Анкетирањето треба да даде поголема гаранција за анонимност, заради убедување на граѓаните истата да ја потполнат,
  52. На 13-тото прашање дел од предложените опции не се доволно јасни, на пример. Што се подразбира под изборни манипулации (некој друг ќе заокружи за мене па затоа не излегувам, или не верувам во избори па затоа не излегувам, …), нема опција се плашат или опција друго, за да испитаникот сам запише.ќе забележите дека на 14-тото прашање не го одговарам затоа што така мислам туку затоа што не ми се нуди опција ниедна или опција друго. Ваквите анкети нема да имаат значење доколку истите не бидат сериозно земени од пред се Ромските политички партии и владата воопшто.
  53. Odlicno
  54. Odlicno pocesto da se pravat vakvi anketi ne samo za segasnite izbori
  55. Se prasuvam kolku se samo relevantni ili irelevantni vakvite ili slicni anketi po odnos na javnoto mislenje na Romite i dali rezultatite od istite e nepretenciozni
  56. Во иднина би сакал да има повеќе анкети поврзани со политиката во Македонија.
  57. Потребни се повеќе анкети од ваков вид, и се надевам дека ќе придонесат за подобрување на ромската ситуација.
  58. Ubavo e da ima vakov tip na anketi
  59. Site anketi kako ovaa se dobri.
  60. Dobra anketa prodolzete taka
  61. Делумно може да се согледаат капацитетите на Ромскиот политички блок, и воедно да се таргетира која Ромска партиа и двигател на ромскиот политички интерес
  62. Pozitvno
  63. Mongu douro samo vaka moze da se oceni edna politicka partija da se oceni sto raboti i vo idnina kako da raboti za da postojano gi ispolnuva baranjata na romite podobruvanje na nivnata sostojba voopsto.
  64. Smetam deka se od golema korist, bidejki na ovoj nachin moze da se sogleda mislenjeto na romite vo domenot na politikata.
  65. Преку ваквите анкети се утврдува, која политичка партија заслужува да биде дел од извршната власт и колку придонесуваат во подобрување на статусот на Ромите во општеството.
  66. Verodostojno
  67. Katastrofa nazalost
  68. Pozitivno
  69. Smetam deka so vakvi ili slicni anketi moze da se dobie edna slika za mislenjeto na edna celna grupa i e prednost vo slucaj dokolku postoi problem, tocno moze da se utvdi kakva e sostojbata i koj cekor da se prevzeme za da se nadmine taa sostojba .
  70. Za zal I vie ste isti, kako I site drugi anketi koi odnapred vi gi podgotbuva vladata
  71. But Shukar Kompliment
 
Напишете коментар

Posted by на Април 22, 2014 во Uncategorized

 

Нација или Етничка заедница – предизвик на ромскиот идентитет

Автор: Суад Скендери 

“Ако незнаеме за нашиот вистински идентитет како моќни креатори, тогаш сме подложни да бидеме користени и манипулирани.”  

Брајант МекГил – Автор и активист

Една од многуте антрополошко политичките теми е изучувањето на историјата на нациите, нивната посебност во културата и идентитетот. Европските народи низ историјата опстојувале и надминувале предизвици зачувувајќи го својот суверенитет и територија. Функционирањето на субјективниот политички свет зависи од интересите на државите и моќта за доминација во меѓународната сцена. Ромите како нација се населуваат во европскиот континент во XII век[1] без можност и тенденција за територијално унифицирање, со своја различна култура и идентитет од европската. Додека “белиот” континент континуирано низ историјата се развива, групите на народи се унифицираат во нации заштитувајќи се низ своите национални држави и културолошки се унапредуваат за заедништво и обединување, ромите како и сите други народи коишто се населиле како “другите” во веќе конструираните национални држави морале да се приспособат на условите поставени од страна на мнозинството.

Овoј текст има за цел да ги анализира и деконструира концептите на формирање на нација, културен развиток и идентитет со осврт на ромите во процесот на создавање на повеќедржавна нација со унифицирана култура и идентитет. Исто така ги претставува и аргументира фактите и литературата кои ја креираат нормативноста на широко прифатените разбирања за горенаведените концепти.

Read the rest of this entry »

 
1 Коментар

Posted by на Март 31, 2014 во Uncategorized

 

Заслепената историја на Ромите и Холокаустот

Автор: Себијан Фејзула

„Како што добитникот на Нобеловата награда, Ели Визел предупреди пред неколку години, да се заборави Холокаустот е да се убие два пати“

Ирис Чанг, историчар и новинар

Според различни истражувачи, 20-от  век е наречен и како “век на геноцид”, геноцид во кој  се безмилосно убиени милиони луѓе заради идеологијата нацистичка Германија да биде „расно супериорна„ нација. Поради големиот бројот на жртви, овој безмилосен настан има посебно внимание во историјата на човештвото. Сепак во тоа историско внимание најмалку се знае за Pharrajimos – ромскиот Холокауст. Според Janos Barsony и Agnes Daroczi, Pharrajimos[1]на ромски јазик значи сечење, фрагментирање. Pharrajimos / Porrajmos за прв пат беше воведен од страна на Ian Hancock[2] на  почетокот на 90-тите години. Во интернационалната литература истиот термин може да се најде и како SAMUDARIPE кој исто така е ромски термин за масовно убивање.

Изненадувачки или не, сеуште се води дебата дали тоа што им се случило на Ромите може да се смета како Холокауст или не.

Овој труд ги  анализира причините за непризнавање  и претставување на Pharrajimos како дел на Холокаустот . Со цел да се постигне ова,  презентирирана е нацистичката идеологија, искуството на Ромите пред, за време и по Холокаустот. Во тој однос моите аргументи покажуваат дека целта на нацистичката идеологија беше манифестирана преку исти мерки како за еврејската заедница, така и за ромската, која во основата ја има идејата за “расна супериорност“. Земајќи ја во предвид идеолошката матрица на нацистите и нивното однесување кон Ромите за време на Втората Светска Војна сосем е јасно дека Германија и нејзините сојузници имале за цел целосно истребување на ромската популација поради нивниот идентитет а не поради нивното  “криминално досие”. Покрај ова, оваа кратка анализа има за цел да прикаже за учество на Ромите на сите манифестации за Холокаустот на глобално ниво кое по аналогија има огромно значење во подобрувањето на статусот и вклучувањето на Ромите во општествените текови. На крајот сакам да истакнам на фактот за важноста и Ромите да бидат официјално признаени како жртви на Холокаустот пред се од страна на Обединетите Нации. Read the rest of this entry »

 
Напишете коментар

Posted by на Февруари 10, 2014 во Uncategorized

 

Профит и загуба – ефекти на миграциските процеси врз буџетот на Република Македонија

Автор: Надире Реџепи

“Едноставниот начин да се измери државата е да се погледне колку сакаат да живеат внатре, а колку сакаат да ја напуштат” – Тони Блер

Вовед

Во претходните анализи на Ромалитико визната либерализација е разгледана од меѓународен политички и економски аспект. Во неколку наврати е напоменато дека слободното движење на луѓе и капитал во време на финансиска криза е пропратено со зголемен прилив на баратели на азил во економски побогатите членки на Европска Унија.Очигледно е дека ваквиот тренд резултира во ревидирање на правилата за патување и можно поставување на нови мерки околу визниот режим. Сепак, мора да потсетиме дека миграциите и барањето на азил не се нов и непознат феномен за Македонија и за останатите држави во регионот. Миграциите (и во поново време барањето азил) се познати како една од можностите за излез од немаштијата и бедата, односно наоѓање на подобри животни услови и прилагодување кон истите (економски, социјално и политички).Бидејќи потрагата за излез од немаштија и беда луѓето ги  присилува да мигрираат, слично како постапките кои ги прават од Блискиот исток, Африка и Азија.

Миграциите постојат од кога и човекот постои, бидејќи во историјата на човештвото познато е дека луѓето патувале ден и ноќ во долги временски периоди трагајќи по подобри и побезбедни животни услови. Сепак мигрирањето од Македонија се бележи уште од почетокот на 20-от век поради разни причини. На пример: за време на Отоманската империја миграциите беа поттикнати од  политичките немири и потрага по богаство во Новиот Свет. Исто така по Втората Светска Војна, потрагата за вработување, политички опозициската положба со Југословенскиот комунизам и катастрофалниот земјотрес во 1963 предизвикаа иселување на населението во неколку наврати.[1] Read the rest of this entry »

 
Напишете коментар

Posted by на Декември 18, 2013 во Uncategorized

 

Ромските азиланти низ призмата на европските политики

Автор: Дениз Селмани

“Барателите на азил не се во потрага по азил, само по подобро место за живеење”

                                                             Dutch Fictional characterActive and International girl“, b.1983  

Европа во 21 век се соочува со еден сериозен проблем наречен “баратели на азил”. Bизната либерализација овозможи поволности граѓаните на Република Македонија, но не и на Ромската заедница која живее во РМ. Во оваа контент анализа ќе може да прочитате повеќе како европските политики влијаат врз државите од третиот свет во која спаѓа и Република Македонија. Исто така, ке имате можност да согледате кои се главните предизвици со кои се соочуваат државите од третиот свет, но и Европската Унија и останатите институции  кои се во склоп на ЕУ.

Со Единствениот европски акт од 1986 година е направена важна пресвртница. Со Актот е предвидено (чл.8а, подоцна член 14 од Договорот од Амстердам)[1] создавање на единствен внатрешен пазар заснован врз четирите слободи, односно движење на:

  • добра;
  • капитал;
  • услуги и
  • лица.

Read the rest of this entry »

 
Напишете коментар

Posted by на Ноември 22, 2013 во Uncategorized

 

Ознаки: , , , , , ,

“Македонските“ азиланти – закана или можност за Европските држави

Автор:Алберт Мемети

“Мојот личен став е дека ова планета се користи како казнена колонија, психијатрија и депонија од страна на супериорните цивилизации, за да се одстранат оние непосакуваните и оние кои не можат да се вклопат во општеството. Неможам да го докажам ова, но и вие не може да го негирате тоа.”

Christopher Hitchens

Вовед

Визната либерализација донесе поволности но и многу критики за граѓаните на Република Македонија. Од една страна, поволности затоа што  за прв пат граѓаните на РМ можат “слободно“ да патуваат во западноевропските земји, од друга страна критики – бидејќи се зголеми бројот на баратели на азил. Речиси три години после визнaта либерализација, Македонија се соочува со “закани“ за враќање на визниот режим и остри критики за “контролирање“ на одредена група граѓани. Македонската и европската јавност по однос на ова прашања единствената вина ја лоцираат кај Ромите без притоа да ги согледаат фактите за причините за азил како и бенефитите на долг рок кои може да произлезат.

Во таа насока, оваа анализа има за цел да ги согледа причините за азил од економска перспектива, како и да ги анализира трошоците и придобивките на еврoпските држави кои се приматели на најголем број на азиланти. Исто така оваа анализа  го толкува т.н азилантско прашање од друг аспект кој е надвор од постоечката “рамка“ и дава аргументи зошто развиените земји треба да вложат во развојните политики во земјите – кандидати за ЕУ со цел да не се повтори сценариото на Бугарија и Романија  каде што масовен број на граѓани почнаа да мигрираат. Read the rest of this entry »

 
Напишете коментар

Posted by на Ноември 12, 2013 во Uncategorized

 

Ознаки: , , , , , , ,

Ромите “заложници” на визната либерализација

Автор: Елвис Шаќири

“Тврдењето и остварување на Уставно загарантираното право не може да биде претворено во криминал”

Слободата на движење е една од основните слободи и права на човекот и граѓанинот и е загарантирана согласно Уставот на Република Македонија. Во изминатиот период сведоци сме на се позачестените случаи за враќање од граница на лица од ромска националност. Најчесто Ромите се враќаат од границите меѓу Македонија и Србија и тоа без никакво образложение. Свесни сме дека во последно време нашата држава е под постојан притисок од страна на Европската заедница поради големиот бран на лица кои ја напуштаат Македонија и бараат азил во Европските земји, но дали сите Роми кои ја напуштаат државата одат да бараат азил? Дали се издржливи мерките коишто се превземаат од страна на Македонија и Европската Унија кон Ромите ќе може да заклучиме од оваа анализа.

На 30 ноември 2009 година, за време на Шведското претседателство со ЕУ, Министерскиот совет за правда и внатрешни работи донесе Одлука за либерализација на визниот режим на Европската унија за граѓаните на Република Македонија, преку измена на Регулативата 539/2001. Од 19 декември 2009 година, безвизните патувања ширум Европа станаа реалност за граѓаните на Република Македонија[1]. Read the rest of this entry »

 
6 Коментари

Posted by на Ноември 5, 2013 во Uncategorized

 

Ознаки: , , , , , , , , , ,

 
Следи

Get every new post delivered to your Inbox.

Join 357 other followers